Bronşial Astmanemin Oluşum Mekanızması




Bronşial astmanın, özellikle allerjik olanının oluşum mekanizması tümüyle olmasa bile bilinmektedir. Allerjik kökenli bronşial astma anımsanacağı gibi “Tip I aşırı duyarlık” olayı ile açıklanmaktadır.Allerjik kişinin plazma hücreleri tarafından sentez edilen IgE antikorları, dokulardaki mast hücrelerine ve bazofil hücrelerine bağlanırlar. Allerji yaratan etken, (bu astmalı bir kişi için astma olayını yaratan etkendir) kişinin vücuduna girdiğinde, mast ve bazofil hücrelerinin yüzeyle­rine bağlanan IgE antikorları ile birleşirler. Böylece allerjen IgE + mast hücresi üçlüsü ortaya çıkar. Bu durumda akciğerlerdeki mast Meallerinden histamin, SRS-A, ECF-A, PAF, bra-dikinin, prostoglandin vb. maddeler salgılanır. Histamin bronşlarındaki düz kasların kasılmasını sağladığı gibi, akciğerlerdeki toplardamarlardan bir miktar serumun doku içine süzülmesine de neden olur. Böylece histaminin etkisiyle bronşlar daralır ve akciğer dokusunda bir ödem oluşur. Histaminin bronşlardaki düz kasların kasılmasını sağlaması iki mekanizmayla olur. Bunlardan birincisi histaminin doğrudan etkisine, ikincisi de histaminin neden olduğu bir refleks, parasempa­tik (kolinerjik) indirekt mekanizmadır. Histamin, “Asetil kolin” maddesinin akciğerlerdeki para­sempatik sinirlerden salgılanmasına neden ol­maktadır. Asetil kolin de bronşlardaki düz kasların kasılmasına ve dolayısıyla bronşlarm daralmasına neden olmaktadır. Mast hücrelerin­den salgılanan bir diğer madde de SRS-A (Slow-Reacting Substance of Anaphylaxis) deni­len maddedir. Bu madde, bronşlardaki düz kasların kasılmasına ve toplardamarların geçir­genliğinin artmasına neden olur. Histamin ve SRS-A vücutta “Proştaglandin” maddesinin fazla miktarda üretilmesine neden olur. Proştaglandin de mast hücrelerinden histaminin salgılanmasını hızlandırmaktadır. Mast hücreleri içinde “Siklik adenozin monofos-tat” (C-AMP) denilen bir madde bulunur. Bu madde adenozin trifosfattan (ATPJ) sentez edilir. Proştaglandin, mast hücrelerindeki C-AMP mik­tarının azalmasına neden olur . Mast hücrele­rindeki C-AMP miktarı azaldığında, histamin salgısı artmaktadır. Epinefrin, izoproterenol, aminofillin, teofillin (çayda bulunur) gibi madde­ler mast hücrelerindeki C-AMP miktarım çoğal­tırlar. Bu maddeler bronşial astma olaylarının tedavisinde baş vurulan maddelerdir. Astma olayına katılan bir başka madde “Eosi-nophil Chemotactic Faktör of Anaphylaxis” (ECF-A) maddesidir. Bu madde, kandaki eozinofil akyuvarların allerji olayının yaşandığı bölgeye, yani bronşlara yönelmelerini ve burada sayıca çoğalmalarını sağlar. Astma olaylarında, bronş duvarlarında bol miktarda eozinofil hücrelere rastlanır. Bu hücrelere hastaların çıkardıkları balgam içinde de rastlamak olasıdır . Bazı eozinofil hücreler dejenere olup balgam içinde “Charcot-Leyden” kristalleri denilen kristallere dönüşürler. Bu kristaller astma için özgün­dür. Eozinofil hücreler, salgıladıkları üç ayrı maddeyle astma olayının hafiflemesine ve iyileş­mesine yardım ederler. Bu maddelerden birincisi ‘Histaminaz’ maddesidir. Histaminaz histamini parçalar. İkincisi ‘Arilsulfataz’ denilen madde­dir, bu da SRS-A’yı parçalar. “Fosfolipaz D” denilen üçüncü madde ise “PAF” maddesini etkisizleştirir.PAF (Platelet Activating Factor) maddesi trombositlerin kümeleşmesine neden olan bir maddedir.


Kaynak: Bronşial Astmanemin Oluşum Mekanızması


Bu yazı 104 kez okunmuş





Etiketler:

Bu yazıya yapılan yorumlar için RSS beslemeleri. TrackBack URI

Yorum yapın



En çok okunan yazılar


Aşağıdaki yazılarda ilginizi çekebilir